Thursday, September 15, 2016

૧૯૪૯નાં ગીતો : ચર્ચાની એરણે - મને સૌથી વધારે ગમેલાં લતા મંગેશકર સિવાયનાં અન્ય સ્ત્રી સૉલો ગીતો



૧૯૪૯નાં જાણીતાં અને ઓછાં જાણીતાં ગીતોની ચર્ચાને એરણે આપણે સ્ત્રી સૉલો ગીતોમાં સુરૈયા, ગીતા રોય, શમશાદ બેગમ, રાજકુમારી, આશા ભોસલે તથા સુરીન્દર કૌર, ઉમા દેવી તથા મીના કપૂર, અને   લલિતા દેઉલકર, અમીરબાઈ કર્ણાટકી, હમીદા બાનો, ઝીનત બેગમ તથા પુષ્પા હંસનાં સૉલો ગીતોને ચર્ચાની વિગતે એરણે સાંભળી ચૂક્યાં છીએ.
લતા મંગેશકર સિવાયનાં અન્ય ગાયિકાઓનાં ૧૯૪૯નાં વર્ષનાં સૉલો ગીતો પૈકી કેટલાંક તો સદાબહારની કક્ષાનાં જ છે. એટલે એ ગીતો તો  પસંદની યાદીમાં  આપોઆપ જ પોતાની જગ્યા બનાવી લે છે. એક જ ફિલ્મનાં એકથી વધારે ગીતો પણ આ કક્ષાનાં છે. એવા કિસ્સાઓમાં મેં મારી પસંદને અહીં અગ્રતા આપીને એક ફિલ્મનું એક જ ગીત અહીં મૂક્યું છે.
જો કે મોટા ભાગનાં અન્ય ગાયિકાઓનાં ૧૯૪૯નાં ગીતો આપોઆપજ પસંદ થી જાય તે કક્ષાની ન તો લોકચાહના પામ્યાં હતાં કે નથી મેં એટલાં સાંભળ્યાં કે તેમના માટે આપોઆપ જગ્યા બને. આથી મેં આ બધાં ગાયિકાઓના ૧૯૪૯નાં ગીતોમાંથી કમસે કમ એક ગીત તો પસંદ કરવું જ એમ નક્કી કર્યું.
આ બંને ગણતરીઓના આધારે મને સૌથી વધારે ગમેલાં લતા મંગેશકર સિવાયનાં અન્ય સ્ત્રી સૉલો ગીતો આ રહ્યાં –


૧૯૪૯નાં વર્ષ માટે શ્રેષ્ઠ અન્ય પાર્શ્વગાયિકા અને શ્રેષ્ઠ ગીત માટે હવે મેં ત્રણ વિકલ્પો માટે બોલી લગાવી છે -

સુરૈયા - વોહ પાસ રહે યા દૂર રહે નઝરોંમેં સમાયે રહતે હૈં (બડી બેહન - હુસ્નલાલ ભગતરામ - ક઼મર જલાલાબાદી)
શમશાદ બેગમ - ન બોલ મોરે અંગના પી પી પછી જા રે જા (દુલારી - નૌશાદ - શકીલ બદાયુની)
રાજકુમારી - ઘબરા કે જો હમ સર ટકરાયે તો અચ્છા હો  (મહલ - ખેમચંદ પ્રકાશ - નખ઼શબ જારચવી)
                          ત્રણમાંથી નક્કી કોઈ પણ થાય, મને તો ગમતું જ મળશે....

સોંગ્સ ઑફ યોર દ્વારા પણ , હવે સુસ્થાપિત થઈ ચૂકેલ પ્રથા મુજબ, બધાં જ વાચકોના આ વિષયના દૃષ્ટિકોણ સાથે લેખકના પોતાના દૃષ્ટિકોણને સંતુલિત કરતી સમીક્ષા, Best songs of 1949: Wrap Up 2, રજૂ કરાયેલ છે. અહીં શમશાદ બેગમ અને તે પછી સુરૈયાને એમ શ્રેષ્ઠતાના અનુક્રમને નક્કી કરવામાં આવેલ છે.
  
હવે પછી આપણે ૧૯૪૯નાં ગીતો : ચર્ચાની એરણે  લતા મંગેશકરનાં સૉલો ગીતો સાંભળીશું.
Post a Comment