હિંદી ચિત્રપટ સંગીતના સુવર્ણ
યુગથી સંકળાયેલાં બ્લૉગવિશ્વના બ્લૉગોત્સવના ૧૪ મા સંપુટના મણકા – ૧૦_૨૦૨૬માં આપનું સ્વાગત છે.
Nana Patekar was a force of nature - Yogesh Pawar - તેમની ઉગ્રતા ઘણી વાર જોનાર માટે સહન કરવી મુશ્કેલ પડે.
તેઓ જ્યારે શાંત હોય ત્યારે પણ તેમની અંદર કંઈક ઘુમરાઈ રહ્યું છે તેવું લાગ્યા
કરે.
Nana Patekar: The Face and Voice of the Common Man - વિજયા મેહતાના માર્ગદર્શનમાં મરાઠી રંગમંચ પરની તેમની
તેજતર્રાર હાજરીથી લઈને હિંદી અને મરાઠી ફિલ્મોમાં તેમના યાદગાર પાત્રો સુધી, નાના
પાટેકર કોઈ એક ચોકઠામાં ક્યારેય બંધ ન બેઠા. Sharvari Khatavkar તેમની બહુમુખી પ્રતિભાને રજૂ કરવાની સાથે તેમનાં મરાઠી
મૂળીયાં તરફની સફર અને પરદાની બહાર તેમણે કરેલાં માનવતાનં કામોને યાદ કરે છે .
Nana Patekar-starrer Thodasa Roomani Ho Jayen challenged
the idea of a ‘marriageable’ woman - Harsh Tiwari - નાના પાટેકરનું થોડા સા રૂમાની હો જાય માં
નાના પાટેકરની ભૂમિકા તેમની અભિનય ક્ષમતાની એક અલગ જ બાજુ રજૂ કરે છે, જે ગુલામ એ મુસ્તફાના
મુસ્તફા કે પ્રહારના મેજર વી એસ ચવાણ કરતાં સાવ અલગ ભાત પાડે છે.
આજના
અંકમાં અંજલિઓ અને યાદોને સાંકળતા લેખો તરફ
વળીશું –
RIP, Roshan Kumari રોશન
કુમારી ભાતરીય સિનેમાનાં મારા માટે માત્ર ખુબ માનીતાં નૃત્યકાર જ નહોતાં, પણ
કોઈ પણ માપદંડથી એક નિપુણ કથ્થક નૃત્યકાર પણ અને એક ઉત્તમ ગુરુ પણ હતાં.
ફિલ્મોમાં તેમનાં નૂત્યની કોઈ ક્લિપ ભાગ્યે જ મળી શકે છે એ બહુ મોટી
કમનસીબી છે. જોકે Roshan Kumari’s birthday on December 24, 2021 માં આવી સાત ક્લિપ સચવાઈ છે.
ઇન્ડિયન એક્ષપ્રેસનાં Sampada Sharma
નાં અઠવાડીક કોલમ, Bollywood Rewind, નો લેખ –
· India’s reigning star Noor Jehan built Pakistan’s film industry, earned 5x more than peers - નૂર જહાઁની જન્મશતાબ્દી પર દક્ષિણ એશિયાની સૌથી ખ્યાત ગાયિકાની હિંમતભરી જીંદગી પર નજર કરીએ. પાકિસ્તાન જતાં રહ્યાં તે પહેલાં પણ ભારતમાં પણ તેમનો સિતારો ચમકતો હતો. પાકિસ્તાનના ફિલ્મ ઉદ્યોગનો તો પાયો જ તેમની ગાયકી થકી પડ્યો.
Ten of my favourite Raj
Kumar songs - રાજકુમાર, મૂળ નામ, કુલભુષણ પંડિત, નો જન્મ હાલ
પાકિસ્તાનમાં આવેલ લોરાલાઈમાં ૮ ઓક્ટોબર ૧૯૨૬ના રોજ થયેલો.
Nirupa Roy: Beyond the
Suffering Mother- હિંદી સિનેમાની
આંસુ સારતી મા તરીકે જેમની યાદ લોકોના મનમાં કોતરાઈ ગઈ છે તે નિરૂપા રોય બહુ મુખી
વ્યક્તિ હતાં.
રોમેન્ટીક હિરોઈનથી લઈને
દેવોઓના પાત્રો સુધીની તેમની અભિનય યાત્રાની સફર કરતાં કરતાં
Vineesh Vedsen તેમણે કરેલી
ફિલ્મો અને પરદા પર ગાયેલાં ગીતો દ્વારા એ બહુમુખી પ્રતિભાની પુનઃખોજ કરે છે.
The pure feast of colour
that is Kamal Amrohi’s ‘Pakeezah’ - Nandini Ramnath - ફિલ્મ હેરિટેજ
ફાઉન્ડેશન અને અમરોહી પરિવાર દ્વારા કરાયેલી માવજતભરી મરમ્મતને કારણે ફિલ્મમાં વણી
લેવાયેલ લાગણીઓ અને રંગોની મિલાવટ પુનઃજીવિત થયેલ છે.
Dev Anand – Vibing Alone - Deepa - દેવ આનંદ, રખડપટ્ટી દ્વારા
બધું જોવું, અનુભવવું અને
આત્મસાત કરવું એ પ્રકારની, હડબડાટ વગરની
કુતૂહલવૃતિભરી મોહિની ધરાવતા હતા.
.વિસરાતી યાદો...સદા યાદ રહેતાં ગીતો ના ૧૧મા સંસ્કરણના ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ના અંકમાં શૈલેન્દ્રનાં ગીતોની શંકર(જયકિશન)ની સંગીત રચનાઓ – ૧૯૫૯: ભાગ ૨ આપણી સાંભળી. અત્યાર સુધી
૨૦૧૮ માં ૧૯૪૯-૧૯૫૩
૨૦૧૯ માં ૧૯૫૩ (ગત વર્ષથી અપૂર્ણ)
૨૦૨૦ માં ૧૯૫૪
૨૦૨૧માં ૧૯૫૫ અને ૧૯૫૬ (આંશિક)
૨૦૨૨માં ૧૯૫૬ (આંશિક - ૨)
૨૦૨૩માં ૧૯૫૬ (૩),
૨૦૨૪માં ૧૯૫૭ - ૧૯૫૮, અને
૨૦૨૫માં ૧૯૫૯ (ભાગ ૧)
નાં વર્ષોની ફિલ્મોનાં ગીતો આપણે સાંભળ્યાં છે.
હવે નજર કરીએ અન્ય વિષયો પરના કેટલાક લેખો પર –
Main kya jaanu; Tum kya jaano માં આપણને જે ખબર છે તે ખરેખર ખબર છે કે નહીં એ ભાવનાં ગીતોને યાદ કરાયાં છે.
Picture Perfect Songs માં ફિલ્માંકનની દૃષ્ટિએ શ્રેષ્ઠ ગણાય એવાં ગીતો રજૂ કરાયાં છે.
Best songs of 1939: Wrap Up 4 માં સોંગ્સ ઑફ યોર પંકજ મલિક અને જ્ઞાન દત્તને સંયુક્ત રીતે શ્રેષ્ઠ સંગીતકાર તરીકે પસંદ કરે છે.
અને હવે વિવિધ
વિષયો પરની નિયમિત શ્રેણીઓના લેખો તરફ નજર કરીએ:
ઓક્ટોબર ૨૦૨૬માં વેબ ગુર્જરી પર 'ફિલ્મ સંગીતની સફર'માં પ્રકાશિત થયેલા લેખો:
બીરેન કોઠારી હાસ્યથી
મોંને ભરી દેતી પેરડીની પ્રસાદી રૂપે
ગીતશૃંખલા (મેડલી)ની લેખમાળામાં પ્રેમ કે તાંગે પે મૈં ઊડ જાઉ રજૂ
કરી રહ્યા છે.
વાદ્યવિશેષ શ્રેણીમાં પિયૂષ પંડ્યા અને બીરેન કોઠારી આ મહિને તાલવાદ્યો (૧૧) – ડ્રમસેટને લગતાં યાદગાર ગીતોને રજૂ કરે છે..
દિપક સોલીયાની શ્રેણી 'ધિક્કારનાં ગીતો' માં ઉતના હી ઉપકાર સમઝ કોઈ જિતના સાથ નિભાયે દ્વારા સમજાવે છે કે પ્રેમનું પ્રકરણ પૂરૂં થતાં પહેલાં સુખનો જે અનુભવ કરાવે છે તે બદલ આભારી રહેવું એ છે સ્વસ્થ અભિગમ..
દિગ્દર્શન અને સંગીતનું
સાયુજ્ય એટલે ‘ભારત એક ખોજ’ના સાતમા
મણકામાં ગણસંઘ બનામ રાજ્ય માં મુખ્યત્વે વાર્તાસ્વરૂપે ગણતંત્રો વિશેની ચર્ચા સાથે સંગીતને શી રીતે વણી લેવાયું છે તે રજૂ
થાય છે.
હિંદી ચિત્રપટ સંગીતના
સુવર્ણ યુગથી સંકળાયેલાં બ્લૉગવિશ્વના બ્લૉગોત્સવમાં સુમન કલ્યાણપુરને અંજલિ રૂપે મોહમ્મદ
રફી સાથેનાં તેમનાં ૧૪૦ + યુગલ ગીતોમાંથી જાણીતાં,
પણ થોડાં યાદ કરવાં પડે એવાં પાંચ યુગલ ગીતો વર્ષ ૨૦૨૬ના હવે પછીના
દરેક અંકમાં યાદ કરવાનું આયોજન કરેલ છે –
આજ કલ તેરે મેરે
ચર્ચે હર જ઼બાન પર - બ્રહ્મચારી (૧૯૬૮) - ગીતકારઃ શૈલેન્દ્ર - સંગીતઃ શંકર જયકિશન
ઓ સનમ મેરા સાથ દેના પ્યારકી રાહમેં - બેક઼સૂર (૧૯૬૯) - ગીતકારઃ ફારૂક઼ ક઼ૈસર - સંગીતઃ દત્તારામ
હાં હમને પ્યાર કિયા કહ દે જમાને સે - ગુંન્ડા (૧૯૬૯) - ગીતકારઃ અન્જાન - સંગીતઃ એન દત્તા
તુ જંગલકી મોરની મેં બાગાં દા મોર - રાજા સાબ (૧૯૬૯) - ગીતકારઃ આનંદ બક્ષી - સંગીત - કલ્યાણજી આણંદજી
આ બ્લૉગોત્સવના દરેક અંકના અંતમાં આપણે આજના અંકમાં ઉલ્લેખાયેલ કોઈ પણ પોસ્ટ સાથે સંકળાયેલ હોય એવાં મોહમ્મદ રફીનાં ગીત યાદ કરતાં હોઈએ છીએ. ૨૦૨૬માં આપણે ઓ પી નય્યર રચિત મોહમ્મદ રફીનાં યુગલ ગીતો યાદ કરીશું. હમણાં મોહમ્મદ રફીએ આશા ભોસલે સાથે ગાયેલાં ઓ પી નય્યર નાં યુગલ ગીતો સાંભળી રહ્યાં છીએ. ......
સચ કહું . . . સચ આઈ લવ્યુ વેરી મચ - અક્લમંદ (૧૯૬૬) - ગીતકારઃ પી એલ સંતોષી
દિલ તો પહેલે સે મદહોશ હૈ મતવાલા હૈ - બહારેં ફિર ભી આયેંંગી (૧૯૬૬) - ગીતકારઃ શેવાન રિઝ્વી
સુનો સુનો મિસ ચેટર્જી મેરે દિલકા મેટર જી - બહારેં ફિર ભી આયેંંગી (૧૯૬૬) - ગીતકારઃ અઝીઝ કશ્મીરી
હોટોં પે હસી આંખોંમેં નશા - સાવનકી ઘટા (૧૯૬૬) - ગીતકારઃ એસ એચ બિહારી
હિંદી ચિત્રપટ સંગીતના આપણા આ બ્લૉગોત્સવને વધારે
માહિતીપ્રદ, રસપ્રદ અને વૈવિધ્યસભર કરવા માટે આપનાં સૂચનો
આવકાર્ય છે.
અહીં રજૂ કરાયેલ, લેખો,
બ્લૉગ પૉસ્ટ્સ, તસ્વીરો અને વિડીયો / ઓડીયો લિંક્સના પ્રકાશાનાધિકાર
મૂળ રચયિતાના અબાધિત રહે છે.