વિસરાતી યાદો...સદા યાદ રહેતાં ગીતો : ૧૧મું સંસ્કરણ – નવેમ્બર, ૨૦૨૬

 શૈલેન્દ્રનાં સલીલ ચૌધરીએ સંગીતબધ્ધ કરેલાં હિંદી ફિલ્મ ગીતો – ચાંદ ઔર સૂરજ (૧૯૬૫)

સલીલ ચૌધરી (જન્મ: ૧૯-૧૧-૧૯૨૫ / અવસાન: ૫-૯-૧૯૯૫) અન્ય સંગીતકારોની સરખામણીમાં પ્રચલિત પ્રણાલીઓ અને પ્રવાહોથી અલગ કેડી કંડારનારા સંગીતકાર ગણાતા. એ સંદર્ભમાં  શૈલેન્દ્ર (જન્મ: ૩૦-૯-૧૯૨૩ / અવસાન: ૧૪-૧૨-૧૯૬૬)  પણ કૅડી કંડારનારા ગીતકાર જ ગણાય. બન્ને માટે ગીતના બોલ કરતાં ગીત માધુર્ય વધારે પવિત્ર રહેતું. એટલે સ્વાભાવિક જ છે કે ગીતના ભાવને રજુ કરવા માટેના બન્ને માર્ગ એક સુર બની રહેતા.

શૈલેન્દ્ર અને સલીલ ચૌધરીના ૧૯ ફિલ્મોનો સંગાથ આંકડાઓની દૃષ્ટિએ કદાચ બહુ માતબર ન ગણાય એમ માનનારો વર્ગ પણ એમ તો જરૂર સ્વીકારે છે કે હિંદી ફિલ્મ સંગીત માટે આ સંગાથ અનોખી કેડી કંડારનારો બન્યો છે. 

નવેમ્બર મહિનામાં સલીલ ચૌધરીની યાદને તાજી કરવા આપણે ૨૦૧૭માં સલીલ ચૌધરીનાં હિંદી ફિલ્મ ગીતો : અન્ય ભાષાઓમાં યાદ કર્યાં હતાં. તે પછી, ૨૦૧૮થી દરેક નવેમ્બર મહિનામાં, શૈલેન્દ્રનાં સલીલ ચૌધરીએ સંગીતબધ્ધ કરેલાં હિંદી ફિલ્મોનાં વિસારે પડતાં ગીતોને તેમની ફિલ્મોનાં રજૂઆતનાં વર્ષના ક્રમમાં યાદ કરવાનો ઉપક્રમ શરૂ કરેલ છે. અત્યાર સુધી, આપણે

૨૦૧૮માં વર્ષ ૧૯૫૩ થી ૧૯૫૫,

૨૦૧૯માં વર્ષ ૧૯૫૬,

૨૦૨૦માં વર્ષ ૧૯૫૭,

૨૦૨૧માં વર્ષ ૧૯૫૮ થી ૧૯૬૦

૨૦૨૨માં ૧૯૬૧  (ચાર દિવારી)

૨૦૨૩માં ૧૯૬૧ (મેમ દીદી) અને

૨૦૨૪માં ૧૯૬૧ (સપન સુહાને) અને

૨૦૨૫માં હાફ ટિકિટ (૧૯૬૨) નાં

ગીતો સાંભળી ચૂક્યાં છીએ.

૧૯૬૫માં સલીલ ચૌધરી અને શૈલેન્દ્રએ બે ફિલ્મો, ચાંદ ઔર સૂરજ  અને પુનમ કી રાત, કરી. આજના મણકામાં આપણે આ બે પૈકી 'ચંદા ઔર સૂરજ'નાં ગીતો સાંભળીશું.

ચાંદ ઔર સૂરજ (૧૯૬૫)

૧૯૬૬માં ફિલ્મનું તમિળ સંસ્કરણ, અન્નાવિન અસાઈ (મોટા ભાઈની ઈચ્છા) પણ બન્યું.

બાગ મેં કલી ખીલી બગિયા મહેકી પર હાય રે અભી ઈધર ભંવરા નહીં આયા રાહમેં નઝર બીછી બહકી બહકી ઔર બેવજહ યે દિલ ઘબરાયા રે ક્યું ન આ યા ક્યું ન આયા  – આશા ભોસલે

નવા નવા જ પ્રેમમાં પડેલી, યૌવનમાં પગ મુકતી, મુગ્ધ યુવતી, પ્રેમીની રાહ જોતાં જોતાં ધીમે ધીમે ઉત્સુકતાભરી અકળામણ અનુભવી રહી છે. 

ગીતના ભાવને શૈલેન્દ્રએ બહુ જ રમતિયાળ, પણ કલ્પનાશીલ બોલમાં વણી લીધા અને સલીલ ચૌધરીએ એટલી જ મસ્તીભરી ધુનમાં એમને સંગીતબદ્ધ કરી આપ્યા.

આડ વાત :

ફિલ્મના તમિળ સંસ્કરણમાં પોપ્પોલ મલારા મોટ્ટુ વૈત્તન (પી સુશીલા) આ ગીતની જ સીચ્યુએશનમાં મુકાયું જણાય છે. 

મેરી ઔર ઉનકી પ્રીત પુરાની ચલ ચલ જાઉં મુંબઈ લા ... મુંબઈ નગરી સબ સે પ્યારી વહીં બસે મન મીત મેરા - આશા ભોસલે 

તનુજા અને ધર્મેન્દ્રના વિવાહની ઉજવણી પ્રસંગે લાવણી નૃત્ય ગીતનું આયોજન કરાયું છે. ગીતના બોલ આપણને મુંબઈ નગરીની સફરે લઈ જાય છે.

ઝનન ઝન બાજે .... બીછુઆ બાજે .... નનદી જાગે કૈસે આઉં મિતવા મોરે - લતા મંગેશકર 

પ્રેમના જાહેર સ્વીકારને નૃત્ય ગીત દ્વારા રજૂ કરાયેલ છે.

 

તેરી યાદ ન દિલ સે જા સકી, આતી થી નીંદ કભી કભી આજ તો વો ભી ન આ સકી - લતા મંગેશકર 

હિંદી ફિલ્મોમાં બધું સરખું ચાલતું હોય તેમાંથી કંઈ એવું બને કે પ્રેમીઓ વચ્ચે અંતર પડી જાય અને એકાદ કરૂણ ભાવનું ગીત આપણને સાંભળવા મળે. સલીલ ચૌધરીએ ગીતને તેમની લાક્ષણીક ઓપેરા શૈલીની વાદ્યસજ્જામાં સંગીતબદ્ધ કરેલ છે. 

આડ વાત :

ફિલ્મના તમિળ સંસ્કરણમાં તુનબમ એપાતુ એન્ના (પી સુશીલા) આ ગીતની જ સીચ્યુએશનમાં મુકાયું જણાય છે.

તુમ્હે દિલ સે ચાહા તુમ્હે દિલ દિયા હૈ યે વાદા કરો કે ભુલા તો ન દોગે - સુમન કલ્યાણપુર, મોહમ્મદ રફી 

પરિણય કાળમાં બે પ્રેમીઓને બાગમાં ગીત ગાવાની તક આપવી એ પણ ફિલ્મોની બહુ હાથવગી ફોર્મ્યુલા રહી છે. 

આડ વાત :

ફિલ્મના તમિળ સંસ્કરણમાં પત્તેલુત્તમતુમ પરુવમ (પી સુશીલા, પી બી શ્રીનિવાસ) આ ગીતની જ સીચ્યુએશનમાં મુકાયું જણાય છે.

કિસીને જાદુ કિયા મૈં કરૂં કયા - મુકેશ 

પ્રેમિકા સાથે જોડાયેલાં નવાં બંધનની મુગ્ધતાને સરળ ભાવમાં વ્યક્ત કરવા સલીલ ચૌધરીએ મુકેશની પસંદગી કરી છે.

હવે પછીના અંકમાં આપણે ૧૯૬૫ની બીજી ફિલ્મ પુનમ કી રાતનાં ગીતો સાંભળીશું. 

---

આવતા મહિનાના બીજા રવિવારે, વિસરાતી યાદોનાં ઊંડાણોમાં છૂપાઈ રહેલાં સદા જીવંત ગીતોની યાદને નવપલ્લવિત કરવા, ફરી એક વાર મળીશું.

નોંધ - અહીં સંદર્ભે લીધેલી બધી તસ્વીરોના પ્રકાશાનાધિકારો તેના મૂળ રચયિતાના અબાધિત રહે છે. અહીં આ તસ્વીરો નેટ પરથી, સાભાર, લીધેલ છે.

રાષ્ટ્રીય ગાન 'વંદે માતરમ્'ની ૧૫૦ વર્ષની સંગીત યાત્રા - ફિલ્મોમાં

 આ પહેલાં રાષ્ટ્રીય ગાન 'વંદે માતરમ્'ની ૧૫૦ વર્ષની સંગીત યાત્રા - સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ સમયની 'વંદે માતરમ્'ની વિદ્રોહ ગાથા માં આપણે સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ સમયે એક કાવ્યમાંથી રાષ્ટ્ર ગીત તરીકેના ઉદયની રાજકારણીય તાણાવાણામાં વણાયેલ સંગીતમય વિદોહ ગાથાની વાત કરી હતી.

તે પછી તેનાં વિવિધ શાસ્ત્રીય રાગોમાં થયેલાં સંસ્કરણોની સફર પણ આપણે કરી…. 

હવે આગળ.....

વંદે માતરમ્ ની દેશવ્યાપી અપીલનો પ્રભાવ ભારતીય સિનેમાના રૂપેરી પડદા પર પણ ન પડે તો જ આશ્ચર્ય કહેવાય. ફિલ્મોનાં શીર્ષકથી લઈને કેટલાંક ગીતો અને મહદ્‍ અંશે શરૂઆતના બોલ તરીકે વંદે માતરમ્ ની ઝલક જોવા મળે છે.

શીર્ષક તરીકે વદે માતરમનો સૌ પહેલો પ્રયોગ ૧૯૨૮ની મુંગી ફિલ્મના નામે નોંધાયેલો છે. વંદે માતરમ્  આશ્રમ નામની એ ફિલ્મના નિર્માતા હતા ભાલચંદ્ર (ભાલજી) ગોપાલ પેંઢરકર અને તેમના ભાઈ બાબુરાવ પેંઢારકર. ફિલ્મનું કથાવસ્તુ બ્રિટિશ શિક્ષણ વ્યવસ્થાની ટીકા કરવાની સાથે ભારતની પરંપરાગત શિક્ષણ વ્યવસ્થાને વખાણતું હતું. 

'વંદે માતરમ્ 'નો જ ફિલ્મનાં શીર્ષક તરીકે પહેલવહેલો પ્રયોગ ૧૯૩૯ની તેલુગુ ફિલ્મના નામે બોલે છે. ફિલ્મનું દિગ્દર્શન બી એન રેડ્ડીએ કર્યું હતું અને વી નાગય્યા અને કંચનમાલા તેમાં મુખ્ય ભૂમિકાઓમાં હતાં.

૧૯૪૮માં મરાઠીમાં પણ વંદે માતરમ્  શીર્ષકથી ફિલ્મ બની. ફિલ્મની કથા ૧૯૪૨ની ભારત છોડો ચલવળ સાથે સંકળાયેલી હતી. ફિલ્મમાં મુખ્ય ભૂમિકા મરાઠી સાહિત્યના બહુખ્યાત લેખક અને નાટ્ર્યકાર પુ લ દેશપાંડે[1] અને તેમનાં પત્ની સુનિતા દેશપાડે હતાં.

આ ફિલ્મમાં પ્રખ્યાત મરાઠી કવિ જી ડી મગ્દુલકરે લખેલ 'વેદ મંત્રહમ આમ્હા વંદ્યા, વંદે માતરમ્ 'ને સુધીર ફડકે સંગીતબદ્ધ કર્યું હતું અને ગાયું પણ હતું, જે કોલંબીઆની ૭૮ આરપી એમની લાખની રેકર્ડ નં. GE. 8147 પર રેકર્ડ થયેલ છે - 

૧૯૫૧ની હિંદી ફિલ્મ આંદોલનમાં પન્નાલાલ ઘોષ દ્વારા સ્વરબદ્ધ થયેલ એક સંસ્કરણને સુધા મલ્હોત્રા, પારૂલ ઘોષ અને મન્ના ડેના સ્વર સાંપડ્યા.

ખુબ જ ઉર્મિપ્રધાન સંસ્કરણ તરીકેનું સ્થાન ૧૯૫૨ની હિંદી ફિલ્મ આનંદમઠનાં ગીતને ફાળે અંકાયેલું છે. આ એક જ ફિલ્મ એવી છે જેનું કથાવસ્તુ પણ બંકિમબાબુની ૧૮૮૨ની નવલકથા પર જ આધારિત છે. આ ફિલ્મનું ૧૯૫૩માં તમિળ સંસ્કરણ પણ બન્યું.  

હેમંતકુમારની સંગીત રચના દેશદાઝની  લાગણીઓની આગ ભડકાવી દઈ શકે છે.

હેમંત કુમાર અને સાથીઓના સ્વરનું સંસ્કરણ

અને લતા મંગેશકર અને સાથીઓના સ્વરનું સંસ્કરણ

લતા મંગેશકરે તો તે પછી કેટલાય કાર્યક્રમોમાં આ ગીતને પોતાના અંદાજમાં રજૂ કર્યું છે. તે પૈકીનું એક સંસ્કરણ 

 વિખ્યાત તમિળ સુબ્રમણ્ય ભરતિયારે પણ વંદે માતરમ્ ને, ૧૯૬૧ની ફિલ્મ કપ્પાલોતિયા તામિઝન - Kappalottiya Thamizhan - (નાવ વહાવતો તમિળ)માં પોતાના કાવ્ય, વંદે માતરમ્  એન્બોં ,માં ઢાળ્યું છે.

વંદે માતરમ્ નાં દેશવ્યાપી પ્રભાવનું એક વધુ પ્રમાણ ૧૯૬૬ની તેલુગુ ફિલ્મ રંગુલા રત્નમનાં ગીતમાં મળે છે. આ ગીતને સ્વર દક્ષિણના બહુ જ સન્માનીય ગાયક ઘંટશાલ (વેંકેટેશવર રાવ)નો સાંપડ્યો. ગીતને સંગીતબદ્ધ  એસ રાજેશ્વર રાવ અને બી ગોપાલમે કરેલ છે.  

૧૯૯૭માં રાગ દેશ અને યમનનાં સંમિશ્ર્ણને એ આર રહેમાને તેમની આગવી વાદ્યસજ્જા શૈલીમાં સ્વરબદ્ધ કર્યું.

વંદે માતરમ્  વિષેની નવજાગૃતિની અસર નવી પેઢીની ફિલ્મોમાં પણ જોવા મળે છે, ભલે તેનો ઉપયોગ દેશ માટેનાં સ્વાર્પણની ભાવનાને ચરિતાર્થ કરતા એક લઘુ 'કોડ' તરીકે જ હોય!

-        દલેર મહેંદી, તનિષ્કા સંઘવી અને દિવ્ય કુમારના સ્વરોમાં ફિલ્મ ABCD2 (૨૦૧૫) માટે સચિન - જિગરની એક રચના 

-        ફિલ્મ ફાઈટર (૨૦૨૪) ના મધ્યવર્તી વિષયની રજૂઆત સ્વરૂપ વિશાલ - શેયખરની રચના

-        કુણક કુન્ડુ અને સાથીઓના સ્વરમાં  ફિલ્મ ઓપરેશન વેલેન્ટાઈન (૨૦૨૪) માટે મિકી જે મેયરની રચના  

વંદે માતરમ્ ની ૧૫૦ વર્ષની સંગીત સફરની પૂર્ણાહુતિમાં તેનાં સંપુર્ણ સ્વરૂપને આવરી લેતી આજની પેઢીની વિવિધ રચનાઓ પૈકી એક રચનાથી કરીએ - 

હિંદી ચિત્રપટ સંગીતના સુવર્ણ યુગથી સંકળાયેલાં બ્લૉગવિશ્વનો બ્લૉગોત્સવ - સંપુટ # ૧૪ – મણકો : ૧૦_૨૦૨૬

 

હિંદી ચિત્રપટ સંગીતના સુવર્ણ યુગથી સંકળાયેલાં બ્લૉગવિશ્વના બ્લૉગોત્સવના ૧૪ મા સંપુટના મણકા – ૧૦_૨૦૨૬માં આપનું સ્વાગત છે.

Nana Patekar was a force of nature - Yogesh Pawar - તેમની ઉગ્રતા ઘણી વાર જોનાર માટે સહન કરવી મુશ્કેલ પડે. તેઓ જ્યારે શાંત હોય ત્યારે પણ તેમની અંદર કંઈક ઘુમરાઈ રહ્યું છે તેવું લાગ્યા કરે. 

Nana Patekar: The Face and Voice of the Common Man - વિજયા મેહતાના માર્ગદર્શનમાં મરાઠી રંગમંચ પરની તેમની તેજતર્રાર હાજરીથી લઈને હિંદી અને મરાઠી ફિલ્મોમાં તેમના યાદગાર પાત્રો સુધી, નાના પાટેકર કોઈ એક ચોકઠામાં ક્યારેય બંધ ન બેઠા. Sharvari Khatavkar  તેમની બહુમુખી પ્રતિભાને રજૂ કરવાની સાથે તેમનાં મરાઠી મૂળીયાં તરફની સફર અને પરદાની બહાર તેમણે કરેલાં માનવતાનં કામોને યાદ કરે છે . 

Nana Patekar-starrer Thodasa Roomani Ho Jayen challenged the idea of a ‘marriageable’ woman - Harsh Tiwari - નાના પાટેકરનું થોડા સા રૂમાની હો જાય માં નાના પાટેકરની ભૂમિકા તેમની અભિનય ક્ષમતાની એક અલગ જ બાજુ રજૂ કરે છે, જે ગુલામ એ મુસ્તફાના મુસ્તફા કે પ્રહારના મેજર વી એસ ચવાણ કરતાં સાવ અલગ ભાત પાડે છે. 

આજના અંકમાં અંજલિઓ અને યાદોને સાંકળતા લેખો તરફ વળીશું  –

 RIP, Roshan Kumari  રોશન કુમારી ભાતરીય સિનેમાનાં મારા માટે માત્ર ખુબ માનીતાં નૃત્યકાર જ નહોતાં, પણ કોઈ પણ માપદંડથી એક નિપુણ કથ્થક નૃત્યકાર પણ અને એક ઉત્તમ ગુરુ પણ હતાં.  ફિલ્મોમાં તેમનાં નૂત્યની કોઈ ક્લિપ ભાગ્યે જ મળી શકે છે એ બહુ મોટી કમનસીબી છે. જોકે Roshan Kumari’s birthday on December 24, 2021  માં આવી સાત ક્લિપ સચવાઈ છે. 

ઇન્ડિયન એક્ષપ્રેસનાં Sampada Sharma નાં અઠવાડીક કોલમ, Bollywood Rewind, નો લેખ –

·       India’s reigning star Noor Jehan built Pakistan’s film industry, earned 5x more than peers - નૂર જહાઁની જન્મશતાબ્દી પર દક્ષિણ એશિયાની સૌથી ખ્યાત ગાયિકાની હિંમતભરી જીંદગી પર નજર કરીએ. પાકિસ્તાન જતાં રહ્યાં તે પહેલાં પણ ભારતમાં પણ તેમનો સિતારો ચમકતો હતો. પાકિસ્તાનના ફિલ્મ ઉદ્યોગનો તો પાયો જ તેમની ગાયકી થકી પડ્યો.

Ten of my favourite Raj Kumar songs  - રાજકુમાર, મૂળ નામ, કુલભુષણ પંડિત, નો જન્મ હાલ પાકિસ્તાનમાં આવેલ લોરાલાઈમાં ૮ ઓક્ટોબર ૧૯૨૬ના રોજ થયેલો. 

Nirupa Roy: Beyond the Suffering Mother- હિંદી સિનેમાની આંસુ સારતી મા તરીકે જેમની યાદ લોકોના મનમાં કોતરાઈ ગઈ છે તે નિરૂપા રોય બહુ મુખી વ્યક્તિ હતાં.  રોમેન્ટીક હિરોઈનથી લઈને દેવોઓના પાત્રો સુધીની તેમની અભિનય યાત્રાની સફર કરતાં કરતાં Vineesh Vedsen તેમણે કરેલી ફિલ્મો અને પરદા પર ગાયેલાં ગીતો દ્વારા એ બહુમુખી પ્રતિભાની પુનઃખોજ કરે છે.

The pure feast of colour that is Kamal Amrohi’s ‘Pakeezah’ - Nandini Ramnath - ફિલ્મ હેરિટેજ ફાઉન્ડેશન અને અમરોહી પરિવાર દ્વારા કરાયેલી માવજતભરી મરમ્મતને કારણે ફિલ્મમાં વણી લેવાયેલ લાગણીઓ અને રંગોની મિલાવટ પુનઃજીવિત થયેલ છે.

Dev Anand – Vibing Alone -  Deepa - દેવ આનંદ, રખડપટ્ટી દ્વારા બધું જોવું, અનુભવવું અને આત્મસાત કરવું એ પ્રકારની, હડબડાટ વગરની કુતૂહલવૃતિભરી મોહિની ધરાવતા હતા.

.વિસરાતી યાદો...સદા યાદ રહેતાં ગીતો ના ૧૧મા સંસ્કરણના ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ના અંકમાં શૈલેન્દ્રનાં ગીતોની શંકર(જયકિશન)ની સંગીત રચનાઓ – ૧૯૫૯: ભાગ ૨ આપણી સાંભળી. અત્યાર સુધી

૨૦૧૮ માં ૧૯૪૯-૧૯૫૩

૨૦૧૯ માં ૧૯૫૩ (ગત વર્ષથી અપૂર્ણ)

૨૦૨૦ માં ૧૯૫૪

૨૦૨૧માં ૧૯૫૫ અને ૧૯૫૬ (આંશિક)

૨૦૨૨માં ૧૯૫૬ (આંશિક - ૨) 

૨૦૨૩માં ૧૯૫૬ (૩),

૨૦૨૪માં ૧૯૫૭ - ૧૯૫૮, અને

૨૦૨૫માં ૧૯૫૯ (ભાગ ૧)

                             નાં વર્ષોની ફિલ્મોનાં ગીતો આપણે સાંભળ્યાં છે.

હવે નજર કરીએ અન્ય વિષયો પરના કેટલાક લેખો પર –

Main kya jaanu; Tum kya jaano માં આપણને જે ખબર છે તે ખરેખર ખબર છે કે નહીં એ ભાવનાં ગીતોને યાદ કરાયાં છે.

Picture Perfect Songs માં ફિલ્માંકનની દૃષ્ટિએ શ્રેષ્ઠ ગણાય એવાં ગીતો રજૂ કરાયાં છે.

Best songs of 1939: Wrap Up 4 માં સોંગ્સ ઑફ યોર  પંકજ મલિક અને જ્ઞાન દત્તને સંયુક્ત રીતે શ્રેષ્ઠ સંગીતકાર તરીકે પસંદ કરે છે.

અને હવે વિવિધ વિષયો પરની નિયમિત શ્રેણીઓના લેખો તરફ નજર કરીએ:

ઓક્ટોબર ૨૦૨૬માં વેબ ગુર્જરી પર 'ફિલ્મ સંગીતની સફર'માં પ્રકાશિત થયેલા લેખો:

બીરેન કોઠારી હાસ્યથી મોંને ભરી દેતી પેરડીની પ્રસાદી રૂપે ગીતશૃંખલા (મેડલી)ની લેખમાળામાં પ્રેમ કે તાંગે પે મૈં ઊડ જાઉ રજૂ કરી રહ્યા છે.

વાદ્યવિશેષ શ્રેણીમાં પિયૂષ પંડ્યા અને બીરેન કોઠારી આ મહિને તાલવાદ્યો (૧૧) – ડ્રમસેટને  લગતાં યાદગાર ગીતોને રજૂ કરે છે..

દિપક સોલીયાની શ્રેણી 'ધિક્કારનાં ગીતો' માં ઉતના હી ઉપકાર સમઝ કોઈ જિતના સાથ નિભાયે  દ્વારા સમજાવે છે કે પ્રેમનું પ્રકરણ પૂરૂં થતાં પહેલાં સુખનો જે અનુભવ કરાવે છે તે બદલ આભારી રહેવું એ છે સ્વસ્થ અભિગમ..

દિગ્દર્શન અને સંગીતનું સાયુજ્ય એટલે ‘ભારત એક ખોજ’ના સાતમા મણકામાં ગણસંઘ બનામ રાજ્ય માં મુખ્યત્વે વાર્તાસ્વરૂપે ગણતંત્રો વિશેની ચર્ચા સાથે સંગીતને શી રીતે વણી લેવાયું છે તે રજૂ થાય છે.

હિંદી ચિત્રપટ સંગીતના સુવર્ણ યુગથી સંકળાયેલાં બ્લૉગવિશ્વના બ્લૉગોત્સવમાં  સુમન કલ્યાણપુરને અંજલિ રૂપે મોહમ્મદ રફી સાથેનાં તેમનાં ૧૪૦ + યુગલ ગીતોમાંથી  જાણીતાં, પણ થોડાં યાદ કરવાં પડે એવાં પાંચ યુગલ ગીતો વર્ષ ૨૦૨૬ના હવે પછીના દરેક અંકમાં યાદ કરવાનું આયોજન કરેલ છે –

આજ કલ તેરે મેરે ચર્ચે હર જ઼બાન પર - બ્રહ્મચારી (૧૯૬૮) - ગીતકારઃ શૈલેન્દ્ર - સંગીતઃ શંકર જયકિશન 

ઓ સનમ મેરા સાથ દેના પ્યારકી રાહમેં  - બેક઼સૂર (૧૯૬૯) - ગીતકારઃ ફારૂક઼ ક઼ૈસર - સંગીતઃ દત્તારામ

હાં હમને પ્યાર કિયા કહ દે જમાને સે - ગુંન્ડા (૧૯૬૯) - ગીતકારઃ અન્જાન - સંગીતઃ એન દત્તા 

તુ જંગલકી મોરની મેં બાગાં દા મોર - રાજા સાબ (૧૯૬૯) - ગીતકારઃ આનંદ બક્ષી - સંગીત - કલ્યાણજી આણંદજી 

આ બ્લૉગોત્સવના દરેક અંકના અંતમાં આપણે આજના અંકમાં ઉલ્લેખાયેલ કોઈ પણ પોસ્ટ સાથે સંકળાયેલ હોય એવાં મોહમ્મદ રફીનાં ગીત યાદ કરતાં હોઈએ છીએ. ૨૦૨૬માં આપણે ઓ પી નય્યર રચિત  મોહમ્મદ રફીનાં યુગલ ગીતો યાદ કરીશું. હમણાં મોહમ્મદ રફીએ આશા ભોસલે સાથે ગાયેલાં ઓ પી નય્યર નાં યુગલ ગીતો સાંભળી રહ્યાં છીએ. ......

સચ કહું . . .  સચ આઈ લવ્યુ વેરી મચ - અક્લમંદ (૧૯૬૬) - ગીતકારઃ પી એલ સંતોષી 

દિલ તો પહેલે સે મદહોશ હૈ મતવાલા હૈ - બહારેં ફિર ભી આયેંંગી (૧૯૬૬) - ગીતકારઃ શેવાન રિઝ્વી

સુનો સુનો મિસ ચેટર્જી મેરે દિલકા મેટર જી - બહારેં ફિર ભી આયેંંગી (૧૯૬૬) - ગીતકારઃ અઝીઝ કશ્મીરી 

હોટોં પે હસી આંખોંમેં નશા - સાવનકી ઘટા (૧૯૬૬) - ગીતકારઃ એસ એચ બિહારી 

 

---

હિંદી ચિત્રપટ સંગીતના આપણા આ બ્લૉગોત્સવને વધારે માહિતીપ્રદ, રસપ્રદ અને વૈવિધ્યસભર કરવા માટે આપનાં સૂચનો આવકાર્ય છે.

અહીં રજૂ કરાયેલ, લેખો, બ્લૉગ પૉસ્ટ્સ, તસ્વીરો અને વિડીયો / ઓડીયો લિંક્સના પ્રકાશાનાધિકાર મૂળ રચયિતાના અબાધિત રહે છે.