વર્ષ ૧૯૫૬નાં હિંદી ફિલ્મોનાં ગીતોની ચર્ચાને એરણે
આપણે Memorable Songs of
1956 માં
આવરી લેવાયેલાં ગીતો પુરતી આપણી ચર્ચાને સિમિત રાખેલી છે, એ જ રીતે આપણે 'ચર્ચાની એરણે - ૧૯૫૬નાં ગીતો
@ Songs of Yore' માં જે ગીતો આવરી લેવાયાં છે એ ગીતોનો આધાર લઈને 'મને પસંદ પડેલા સંગીતકારો'ની ચર્ચા કરેલ છે.
વર્ષ ૧૯૫૬માં
નૌશાદની ગેરહાજરીની નોંધ લેવાની સાથે સાથે સંગીતકારોની સંખ્યા અને વૈવિધ્યની ખાસ
નોંધ એટલે લેવી જૉઇએ કે લગભગ દરેક સંગીતકારે વારંવાર સાંભળવાં ગમે એવાં ગીતો આ
વર્ષમાં રચ્યાં છે. વર્ષ દરમ્યાન જે ફિલ્મો માટે સંગીત આપ્યું તેની સંખ્યા અનુસાર
હેમંત કુમાર (૯ ફિલ્મો), ઓ પી નય્યર (૮ ફિલ્મો),
એસ
એન ત્રિપાઠી (૮ ફિલ્મો), શંકર જયકિશન (૭ ફિલ્મો) અને મદન મોહન (૪ ફિલ્મો)
ટોચનાં પાંચ સ્થાનો પર જોવા મળે છે.
આ દરેક
સંગીતકારનું વર્ષ ૧૯૫૬નું કમસે કમ એક ગીત તો 'ચર્ચાની એરણે'ની દરેક
ઉપશ્રેણીમાં 'મારી પસંદગી'ની યાદીમાં છે જ. તે
ઉપરાંત, મને અંગત રીતે સૌથી વધારે પસંદ ગીતોમાં પણ આ
દરેકનું કમસે કમ એક ગીત તો છે જ. જેમકે
હેમંત કુમાર -
સાંવલે
સલોને આયે દિન બહાર કે - એક હી રાસ્તા -
ગીતકારઃ
મજરૂહ સુલ્તાનપુરી - સંગીતઃ હેમંત કુમાર
ઓ
પી
નય્યર
ગરીબ
જાનકે હમકો તુમ ન ભુલા દેના - છૂ મંતર
મોહમ્મદ
રફી, ગીતા દત્ત - ગીતકારઃ જાં નિસ્સાર અખ્તર
એસ એન ત્રિપાઠી
પરવર દિગાર એ આલમ તેરા હી હૈ સહારા - હાતિમતાઈ - મોહમ્મદ રફી - ગીતકારઃ
અખ્તર રોમાની
ઝૂમતી હૈ
નઝર ઝૂમતા હૈ પ્યાર - હાતિમ તાઈ - મોહમ્મદ
રફી, આશા ભોસલે - ગીતકારઃ રાજા મેહદી અલી ખાન
મદન મોહન
કદર જાને
ના મેરા બાલમ બેદર્દી જી મેરા બાલમ બેદર્દી
- ભાઈ
ભાઈ - ગીતકારઃ રાજેન્દ્ર કૃષ્ણ
સલીલ ચૌધરી
ઠંડી ઠંડી સાવનકી ફુહાર,પિયા આજ ખીડકી ખુલી મત છોડો - જાગતે રહો -
આશા ભોસલે - ગીતકારઃ શૈલેન્દ્ર
જાગો મોહન પ્યારે જાગો - જાગતે રહો -
લતા મંગેશકર - ગીતકારઃ શૈલેન્દ્ર
ઝિંદગી ખ્વાબ હૈ ખ્વાબમેં ઝૂઠ ક્યા સચ હૈ
ક્યા - જાગતે રહો - મુકેશ - ગીતકારઃ શૈલેન્દ્ર
તા થેઇ
થેઇ તત ..... જા મૈં તો સે નહીં બોલું કન્હૈયા
- પરિવાર
- ગીતકારઃ શૈલેન્દ્ર
એસ મોહિન્દર
ગુઝરા હુઆ જ઼માના આતા નહીં ફિર દુબારા
- શિરિન
ફરહાદ - ગીતકારઃ તન્વીર નક઼્વી
પરંતુ,
આ
બધાં એક એકથી ચડીયાતાં ગીતો વચ્ચે, વર્ષ ૧૯૫૬ માટે
શકર જયકિશને રચેલાં ગીતો બહુ જ અલગ ભાત પાડી રહે છે. તેમણે કરેલી સાત ફિલ્મો અલગ
અલગ વિષયોની છે. દરેકમાં તેમણે કરેલાં લગભગ બધાં જ ગીતો ઉત્કૃષ્ટ બન્યાં છે. અને
ખાસ તો એ કે લતા મંગેશકર સિવાયનાં સ્ત્રી ગાયિકાઓની ઉપશ્રેણીને બાદ કરતાં દરેક
શ્રેણીમાં તેમનાં ગીતો મને અંગત રીતે સૌથી
વધારે પસંદ ગીતો છે, જેમ કે
ભય ભંજના સુન વંદના હમારી - બસંત
બહાર
- મન્ના ડે - ગીતકારઃ શૈલેન્દ્ર
સુર ના સજે ક્યા ગાઉં મૈં - બસંત
બહાર
- મન્ના ડે - ગીતકારઃ શૈલેન્દ્ર
ચલે સિપાહી ધુલ ઉડાતે - રાજહઠ - મન્ના
ડે - ગીતકારઃ શૈલેન્દ્ર
આયે બહાર બનકે લુભા કર ચલે ગયે - રાજહઠ -
મોહમ્મદ રફી - ગીતકારઃ હસરત
જયપુરી
દુનિયા ન ભાયે અબ તો બુલા ચરનોંમેં ચરનોંમેં
- બસંત
બહાર
- મોહમ્મદ રફી - ગીતકારઃ શૈલેન્દ્ર
કભી તો આ સપનોંમેં આ કે ચલે જાનેવાલે
- પટરાની
- લતા મંગેશકર - ગીતકારઃ શૈલેન્દ્ર
ગોરી તેરે સપનો કે સજના આયે તેરે અંગના
- નઈ
દિલ્લી - લતા મંગેશકર - ગીતકારઃ શૈલેન્દ્ર
નૈન મિલે
ચૈન કહાં દિલ હૈં વહીં તું હૈ જહાં સાંવરે
- બસંત
બહાર - મન્ના ડે, લતા મંગેશકર - ગીતકારઃ શૈલેન્દ્ર
યે રાત
ભીગી ભીગી - ચોરી ચોરી - મન્ના ડે,
લતા
મંગેશકર - ગીતકારઃ શૈલેન્દ્ર
આજા સનમ
મધુર ચાંદનીમેં હમ - ચોરી ચોરી - મન્ના ડે,
લતા
મંગેશકર - ગીતકારઃ શૈલેન્દ્ર
જહાં મૈં
જાતી હું વહી ચલે આતે હો - ચોરી ચોરી -
મન્ના ડે, લતા મંગેશકર - ગીતકારઃ શૈલેન્દ્ર
કેતકી
ગુલાબ જૂહી ચંપક બન ઝૂલે - બસંત બહાર -
ભીમસેનં જોશી, મન્ના ડે - બસંત બહાર - ગીતકારઃ શૈલેન્દ્ર
આમ વર્ષ ૧૯૫૬ માટે મને પસંદ સંગીતકાર તરીકે શંકર જયકિશનને પસંદ
કરવાનું બહુ જ સહજ બની જાય છે.
વર્ષ ૧૯૫૬ માટેના શ્રેષ્ઠ સંગીતકારની પસંદગી માટેની સમીક્ષા, Best Songs of
1956: Wrap Up 5 , માં સોંગ્સ ઑફ યોર પણ
શંકર જયકિશનને વર્ષ ૧૯૫૬ માટે શ્રેષ્ઠ સંગીતકાર તરીકે નવાજે છે.
